http://www.leuvencentraal.org
Verstuur dit artikel via mail title= Verstuur dit artikel via mail

Leven zonder auto

dinsdag 21 oktober 2008, door Luc Vanheerentals


Hoe doe jij dat zonder auto? De wijze waarop mij de vraag gesteld wordt lijkt vaak op de manier waarop men een blinde verwonderd vraagt hoe hij zich op straat redt. Bij de eerste date met een vrouw voel ik soms zelfs bekeken als een sociaal zwaar gehandicapte. Ook bij vele anderen is het ongeloof dat men zich zonder auto door dit leven kan slaan manifest aanwezig, al is er bij menig progressief denkende onmiskenbaar ook een vleugje bewondering bij. De auto is in deze samenleving verheven tot norm. Wie er geen heeft wordt denigrerend aanzien als iemand zonder veel bewegingsvrijheid. Dit moet toch ronduit dramatisch zijn in een wereld waar de kicks nu hier zijn, maar binnen enkele minuten kilometers verderop dienen opgeraapt. Vrijheid lijkt in de eerste plaats kunnen beschikken over een middel om zichzelf snel te kunnen verzappen van de ene plaats naar de andere.

Ik ben al meer dan 25 jaar beroepsjournalist en heb drie zonen. In mijn ex-gezin leefden 12 jaar lang nog eens twee stiefzonen. Ik heb nooit achter het stuur van een auto gezeten, met uitzondering van die ene keer toen ik 14 jaar was en een nonkel mij op de grens van Kerkhoven (Limburg) en Balen (Antwerpen) uitnodigde om een ritje te rijden en ik op een haar na in een gracht belandde. Ik ben opgegroeid in een gezin waar er ook geen auto was. Mijn vader noch mijn moeder hebben net als hun vader noch moeder ook nooit met een auto gereden. In mijn studententijd in Leuven is met mijn vrienden nooit gepraat over autorijden. Aan het thuisfront in Leopoldsburg hadden enkele vrienden, die al aan een job hadden, wel een auto en eentje heeft mij zelfs gepushed om er een te kopen. Hij werkte in een garage en zou voor mij de nodige herstellingen uitvoeren.

Waarom geen auto? Ik vermeldde al dat ik opgroeide zonder autohype. Op jonge leeftijd kon ik er mij ook lange tijd financieel geen veroorloven. Zelfs toen later mijn boekhouder mij suggereerde een wagen te kopen omwille van de fiscale voordelen, ervoer ik een wagen als een zeer dure aangelegenheid. Ik heb steeds het gevoel gehad dat dit geld veel beter aan andere dingen kon besteed worden. Ik heb ook altijd een angstgevoel gehad bij het idee een auto te besturen omwille van de mogelijk zeer zware gevolgen van een ongeval, niet alleen voor mij, maar nog meer voor anderen. Dat door mijn toedoen mogelijk iemand een levenslange handicap zou hebben of overlijden heb ik altijd als iets zeer verschrikkelijk ervaren. Gaandeweg is mij ook de enorm negatieve impact op gezondheid en milieu overduidelijk geworden wat mij sterkte in mijn overtuiging dat ik het zonder auto zou doen. Ook heel belangrijk was ongetwijfeld het gevoel dat ik de auto niet echt nodig had.

Leven zonder auto is best mogelijk als men zich een goede planning en organisatie eigen maakt. Enkele maanden terug moest ik voor mijn beroep als journalist van mijn woonplaats in Kessel-lo naar een zaal in Sint-Genesius-Rode op een drietal kilometer van het station. Ik vertrok die avond om 18 uur 45 met de fiets naar het station van Leuven om daar rond 19 uur de trein te nemen. Ik had de fiets op de trein meegenomen (5 euro kostprijs). Toen ik rond 19 uur 45 in Rode arriveerde, fietste ik naar mijn plaats van bestemming en was mooi op tijd ter plaatse. Het weer zit voor dergelijke fietstochten natuurlijk niet altijd mee en je moet ook over een zekere conditie beschikken want Sint-Genesius-Rode is heuvelachtig. Vooral de organisatie vooraf is dus belangrijk. Je moet in dit geval vooraf de uren van de trein kennen en over een stratenkaart beschikken van Rode. Voor journalisten biedt reizen met de trein het voordeel dat men zich onderweg inhoudelijk nog extra kan voorbereiden. Voor wie al jaren met de auto rijdt is het afkicken van autoverslaving echter blijkbaar onwaarschijnlijk moeilijk.

Om je te verplaatsen zonder auto staan nog andere transportmiddelen ter beschikking, waaruit je naargelang de aard van de verplaatsing de juiste keuze moet maken. Laten we even een opsomming maken. Je kan te voet gaan, fietsen, de trein, de bus of tram nemen, je fiets op de trein zetten, taxi nemen, met een vriend of collega meerijden of … “autostop” doen. Een combinatie van deze vervoersmodi brengt – als alles goed georganiseerd is – je snel tot in de verste hoekjes. Vaak ben je niet zo snel ter plaatse als wanneer je met de auto aan je voordeur zou vertrekken. Als alles goed georganiseerd is en het openbaar vervoer respecteert de aangekondigde tijden is het verschil niet zo heel groot. Ik was van Kessel-lo naar Sint-Genesius-Rode 1 uur en 1 kwartier onderweg, met de auto is dat wellicht ook 1 uur. De treinreis biedt voor professionelen bovendien mogelijkheden om onderweg te werken. De reis is doorgaans ook veel minder stresserend dan met de auto.

Als zelfstandig journalist – ik ben onder meer de correspondent voor het persagentschap Belga in Vlaams-Brabant – moet ik mij regelmatig verplaatsen naar alle uithoeken van de provincie. Ik wed met iedereen dat ik met een combinatie van de vermelde vervoersmodi tegen een veel lagere kostprijs dan met de auto en in een niet zoveel langere tijdspanne overal in Vlaams-Brabant kan geraken. Voor een sprint naar een target 60 km verderop moet ik natuurlijk passen. Afstanden tussen steden zoals bijvoorbeeld Leuven-Tienen-Landen, Leuven-Vilvoorde of Leuven-Halle kunnen anderzijds dan sneller afgelegd worden met de trein dan met de wagen. De combinatie met fiets, trein, bus, taxi… biedt enorm veel mogelijkheden. Je moet zoals gezegd alles goed voorbereiden, weten wanneer treinen en bussen rijden, waar je taxi’s kan contacteren, kaarten… In de praktijk doe ik sommige afstanden met mijn scooter.

Op verlof gaan met heel je gezin is eveneens best mogelijk zonder auto. Je kiest echter best een plaats die goed bereikbaar is met het openbaar vervoer, waarmee je eenmaal ter plaatse interessante plekken in de omgeving kan bereiken. Wij gingen vroeger met ons gezin – 2 ouders en 5 kinderen - drie keer per jaar een week lang ergens naartoe. Naast de zee zijn we talloze keren in de Ardennen geweest (La Roche, Spa, Bouillon, Houffalize…), het Groot-Hertogdom Luxemburg (Echternach, Clervaux…), Duitsland (Korbach)… De verre reizen hebben we aan ons laten voorbijgaan omdat deze met zoveel volk erg duur uitvielen. De mogelijkheden voor uitstappen ter plaatse zijn natuurlijk niet steeds onbeperkt, maar je hebt toch steeds de keuze te over tussen vele mogelijkheden. Als je bijvoorbeeld in het mooie Schönberg verbleef kon je niet in het 30 km verderop gelegen Monschau geraken, tenzij je er een hele dag reizen met de bus voor over had om er te geraken. We konden vanuit Schönberg wel te voet naar het eerste leuke dorpje over de Duitse grens, met de bus naar Sank Vith etcetera…

Luc Vanheerentals

Dit artikel beantwoorden

3 Berichten van het forum

  • Leven zonder auto

    28 oktober 2008 12:25

    Ha! Blij van te horen dat er nog mensen zijn die zich als apen in de zoo voelen als ze zeggen dat ze geen auto hebben... Wij hebben momenteel wél nog een auto, maar we willen er voor het eind van het jaar vanaf. Waarom? Wel om vele redenen:

    1) ik werk in Leuven-centrum en heb een gratis fiets van de universiteit. Mijn echtgenoot werkt in Brussel en gaat met het openbaar vervoer naar het werk. De kinderen gaan allemaal met de fiets naar school/crèche.

    2) we wonen in Leuven-centrum en hebben dus een permanent parkeerprobleem, ondanks onze bewonerskaart.

    3) een diepgaande analyse van ons huidige autogebruik heeft aangetoond dat wij maandelijks een paar honderd euro uitgeven aan een machine die enkel gebruikt wordt voor de boodschappen op zaterdag naar de Colruyt en de Aldi. Het is voor ons goedkoper om de Colruyt twee keer per maand aan huis te laten leveren (!), dan om zelf onze boodschappen te doen ...

    4) sedert de geboorte van onze jongste afgelopen voorjaar is onze huidige auto te klein. De tijd dat je zonder probleem vier kinderen op de achterbank plantte, is (in bepaalde opzichten gelukkig) lang vervlogen ... Gezien ons minimale autogebruik en het feit dat we geen garage hebben is de aankoop van een monovolume een absurde kost ...

    5) onze auto is nu vijf jaar oud en heeft duidelijk geleden onder vijf jaar buiten staan. De kosten beginnen duidelijk te komen en wegen extra door voor een auto die je bijna nooit gebruikt.

    6) voor als we dan toch eens een auto nodig hebben, zullen we een Cambio-abonnement nemen. De standplaats aan het station is gemiddeld genomen dichter dan waar we de helft van de tijd geparkeerd staan. Bovendien hebben we een cambioparkeerplaats schuin over de deur. Als personeelslid van K.U.Leuven krijg je korting op de instapkosten. Bij Cambio Gent en Brussel zijn reeds monovolumes beschikbaar, Cambio Leuven volgt ...

    7) het wegdoen van onze wagen is een volkomen logisch gevolg van onze verdere levensfilosofie, waarin ecologisch bewustzijn een heel vooraanstaande plaats heeft.

    Onvoorstelbaar hoe mensen reageren als je zegt dat je je auto wegdoet. De meesten bekijken ons zeer medelijdend, denkend dat we aan de rand van het bankroet staan of zo. Het financiële is natuurlijk een argument, maar het is niet uit financiële noodzaak dat wij onze wagen wegdoen, het gewin is gewoon mooi meegenomen.

    Dezelfde reacties kreeg ik de afgelopen jaren steevast als ter sprake kwam dat wij a) geen vaatwas hebben („met vier kinderen kun je toch niet anders?!”), b) geen TV hadden („da’s pure kindermishandeling!”) en c) nu we wel TV hebben, geen kabelaansluiting hebben en dan heb ik het nog niet over de reacties als ik durf zeggen dat ik d) zo goed als alles tweedehands koop (van mijn fornuis, koelkast en droogkast tot mijn eigen kledij en schoenen) zowel in SPIT, Ecoshop als via internet en dat ik e) mijn jongste dagelijks in katoenen luiers „steek” ...

    Ik trek er mij natuurlijk geen fluit van aan en ben heel blij dat ik mijn kinderen nu reeds in deze filosofie, die uiteindelijk de toekomst zal moeten zijn, als we het milieu willen redden, kan opvoeden.

    Dit bericht beantwoorden

  • Leven zonder auto

    7 november 2008 20:41, door Harrie Beuken

    Ook wij hebben geen auto. Nog nooit gehad ook. (Wij, dat zijn twee volwassenen van 51 en 41 en 4 kinderen waarvan de oudste 13 jaar is en de jongste 7).

    Wij en onze kinderen spreken gewoon Nederlands en dialect, kunnen met een computer omgaan, we eten, we kijken TV, we lachen, huilen, fietsen, lopen, denken. Onze verstandelijke vermogens zullen een gemiddelde waarde van ongeveer 110 IQ-deeltjes hebben, we zijn met z’n allen heel gezellig, best ondernemend, hebben vrienden, familie die bezocht (moet) worden.

    En toch menen mensen dat we gehandicapt zijn. Maar dan natuurlijk in de zin van beperkt in je mogelijkheden. En dat zijn we natuurlijk ook wel, zeker in een maatschappij waar ALLES is ingesteld op auto’s: uit eten met auto’s, winkelen met auto’s, vakantie met auto’s, kinderen naar school brengen met auto’s, naar je werk, naar de fitness, naar de sportclub enz. enz.

    Het deed me heel erg goed om jouw verhaal te lezen. Eindelijk eens een andere reactie, een andere kijk op de dingen. Geweldig.Dat geeft me tevens weer energie en vertrouwen, om het autoloos leven vol te houden. Want soms is het moeilijk. Dat moet ik eerlijk toegeven.

    Mijn zoon van 11 zit op voetbal. Hij speelt sinds kort ook voor de KNVB in het regioteam. We moesten een keer spelen in Nuth, en dat is vanuit Margraten zo’n 25 km . De bus doet er voor de heenweg in totaal 1 uur over (twee keer overstappen, 10 minuten lopen). No problem. Terug echter duurde de rit 1 uur en 40 minuten (drie keer overstappen, 20 minuten lopen). M’n zoon was moe van de training en sliep in de bus. Toen voelde ik me een loser. Heimelijk hoopte ik, dat iemand van de andere vaders me een lift had gegeven

    De kinderen hebben er echter in het algemeen weinig moeite mee, ze snappen het en zien ook wel de voordelen. Op vakantie gaan is bijv. VEEL gezelliger en relaxter. Geen files, geen parkeerproblemen, geen mechanische ongemakken, geen vervelende weggebruikers, (je hoeft je vingers niet te gebruiken). Ook de trein heeft natuurlijk ongemakken.

    Maar de winst is zo duidelijk. Het voordeel van autoloze-mobilist zijn, is toch wel de VRIJHEID om niet voor de auto te hoeven kiezen. We besparen uiteraard veel geld, we leveren een bijdrage aan een gezonder milieu (dat geeft me ook wel een kick af en toe), we leven veiliger en we leven gezonder (we fietsen naar ons werk. de kinderen lopen naar school, fietsen ook vaker).

    Toch denk ik wel eens, dat deze voordelen misschien wel rationaliseringen zijn, en dat ik me in de kern een loser voel, omdat werkelijk iedereen WEL zo’n apparaat thuis heeft staan (of twee). Of laat ik het anders stellen, ik ben niet de meest zelfverzekerde mens die op deze planeet rondloopt, heb vaker twijfels en onzekerheden. En dan is een opmerking over mijn autoloze leven niet altijd makkelijk te incasseren.

    Misschien heb ik nu wel last van vallende bladeren- depressie-dipjes. Zal wel. Want normaliter sta ik, en staan wij , helemaal achter ons autoloos bestaan.

    Ik zou het leuk vinden nog eens van u te vernemen.

    Dit bericht beantwoorden

    • Leven zonder auto 4 december 2008 20:56

      Ook ik heb deze week mijn auto verkocht. En er komt geen nieuwe in de plaats! Ik had al langer in de gaten dat het economisch niet zinvol was om langer auto te rijden, of beter gezegd te bezitten. Het werkelijke besef kwam bij de jaarlijkse apk. Het bleek dat ik sinds de vorige, jaarlijkse keuring slechts 5000 km had gereden. Voor alle bestemmingen tot 15 km pakte ik al de fiets. Ook naar het werk, waar ik elke morgen mijn karretje stal in de lege fietsenstalling om vervolgens over de drukbezette parkeerplaats richting kantoorgebouw te lopen. Ik vind het heerlijk om de file voorbij te rijden en al dat sneue volk in hun stinkend blik stil te zien staan. Nee, zonder auto ben je geen loser. Je bent een winner. Denk aan al die economische-, sociale-, medische-, geo-politieke en milieuvoordelen die je behaalt als je je benen gebruikt in plaats van je tank volgiet. Tel daarbij de tijdswinst die je behaalt op de korte afstanden, dan kun je toch alleen maar concluderen dat je spekkoper bent!? Bovendien vind ik het een heel prettig gevoel iets minder de melkkoe van onze fijne regering in Den Haag te zijn en niet meer mee te betalen aan de zoveelste Ferrari van een midden-oostelijke sjeik of de vertrekbonus van Jeroen van der Veer.

      Dus beste Harrie Beuken, groot respect en hulde voor jullie autoloze levensstijl!

      Dit bericht beantwoorden

Beginpagina

Creative Commons License
Op dit werk is een Creative Commons Licentie van toepassing.