Speakers corner op het Leuvense Martelarenplein

Jullie organiseren een speakers corner in Leuven. Hoe is dat idee eigenlijk tot stand gekomen?

Lies: Dat idee is ontstaan toen we vorig jaar eens met enkele mensen samen brainstormden rond de vraag hoe je het publieke debat kan stimuleren in Leuven en hoe je daar ook een breed publiek mee kan bereiken, niet de mensen van altijd. Uiteraard namen we daarbij een voorbeeld aan Londen, waar er in Hydepark al jarenlang een speakers corner bestaat. Ik ben dat zelf eens gaan bekijken en vond het toch wel indrukwekkend. Ik ben er echt een voorstander van dat mensen het woord nemen en daartoe ook de mogelijkheid krijgen. Laat mensen maar eens uitkomen voor hun mening.

Hoe werkt dat precies in Londen?

Lies: In Londen is de speakers corner volledig ingeburgerd. Dat is daar echt een begrip. In Hypepark heb je gewoon een plek waar er een verhoogje staat en waar mensen kunnen op gaan staan en het woord nemen. Dat gebeurt op vaste uren. De ene keer komt er iemand die twee minuutjes nodig heeft om zijn mening te formuleren, de andere keer steekt er iemand een pleidooi van een half uur af. En daar bestaat ook een publiek voor. Deels gaat het om toevallige voorbijgangers, deels om mensen die speciaal naar Hydepark komen om te luisteren. Maar dat bestaat al sinds de jaren 60 en het is duidelijk dat er daar minder drempelvrees bestaat dan hier bij ons.

Inderdaad, Leuven is Londen niet. Hoe pakken jullie dat aan?

Lies: Je kan het natuurlijk niet meteen zoals in Londen doen. Stel je voor dat je gewoon een bak plaatst en mensen uitnodigt om hun gedacht te komen zeggen... daar zou allicht niet veel uitkomen. We hebben daar dus wel over nagedacht. Ik heb samen met wat mensen uit mijn buurt gezocht naar een goede formule om van start mee te gaan. Het komt erop neer dat we een combinatie maken van mensen die vrij het woord kunnen nemen en een paar voorbereide tussenkomsten. Zo gaan we bijvoorbeeld zeker een afvalronde doen, waarbij een vijftal sprekers over hetzelfde therma tussenkomen en het publiek mag beslissen wie het minst overtuigde. Die laatste valt dan telkens af, zodat aan het einde de meest overtuigende spreker wint. We gaan zeker een afvalronde houden rond de prijs van de vuilzakken in Leuven.  Daarnaast gaan we ook een clash houden, waarbij twee sprekers elkaar uitdagen rond een heleboel controversiële stellingen. Daar zitten wel leuke vragen bij. Zo gaan we de sprekers zeker de vraag voorleggen of we bij de volgende editie van de speakers corner al dan niet burgmeester Tobback moeten uitnodigen om deel te nemen.

Gaat het enkel om stellingen en thema's die met Leuven te maken hebben?

Lies: Nee, er zitten heel wat Leuvense onderwerpen tussen, maar het kan net zo goed om bredere maatschappelijke debatten gaan. De werken rond het Leuvense station zullen bijvoorbeeld zeker niet ontbreken... Maar naast die voorbereide tussenkomsten hebben we nu al weet van mensen die langs zullen komen om gewoon het woord te nemen rond een of ander thema waarover we niet vooraf overlegd hebben. Ook dat gedeelte hebben we dus een beetje voorbereid. Bij de start moeten we de zaak een allicht een klein duwtje geven. We hebben ook wat mosterd gehaald in Mechelen, waar er al enkele jaren een speakers corner bestaat. Die vindt elke maand plaats op een vaste dag en op het symbolische uur vijf voor twaalf. De speakers corner van Mechelen wordt georganiseerd door een lokale basisbeweging die 'Van onderuit' heet. Zij doen het wel op de vrije manier. Je komt gewoon langs en neemt het woord.

Het gaat om de eerste speakers corner. Is het de bedoeling om dat achteraf te herhalen op regelmatige tijdstippen.

Lies: Dat zou leuk zijn, maar enkel op voorwaarde dat ik het niet helemaal in mijn eentje moet trekken. We gaan het nu eens een keer uittesten en dan zien we wel of er voldoende enthousiasme bestaat om het verder te zetten. Een maandelijkse speakers corner, bijvoorbeeld elke laatste vrijdag van de maand, zou geweldig zijn, maar een tweemaandelijkse is misschien wel realistischer. Nogmaals, het hangt ook af van het aantal mensen dat mee hun schouders onder dit initiatief willen plaatsen.

Als lokatie hebben jullie het Martelarenplein gekozen, en dan meer bepaald café Sport. Vanwaar die keuze?

Lies: Daar hebben we toch wel even over nagedacht. In ons groepje stelde iemand voor om het in het Wereldcafé te doen. Daar ben ik echter niet voor gewonnen om de simpele reden dat je dan altijd op datzelfde publiekje mikt. Het  café waar we nu zitten, is een heel volks café en we willen net graag de mensen die daar rondhangen ook bereiken met ons initiatief. We hebben trouwens een zaaltje gehuurd in dat café, zodat we ook in geval van regen de zaak kunnen laten plaatsvinden. Maar we rekenen op mooi weer, zodat we kunnen postvatten op het plein zelf. 

Zit er een bestaande organisatie achter deze speakers corner?

Lies: Nee, het is een persoonlijk initiatief, waarover we samen met wat mensen uit onze buurt hebben gebrainstormd. Afgelopen zomer hadden we ook een speelstraat in onze straat in Kessel-Lo en toen zijn we daar al beginnen over na te denken.  In januari ben ik actief geweest in het solidariteitscomité rond de staking bij Inbev. Dat was een goede ervaring waarop ik met dit initiatief ook graag wil voortbouwen. Het zou interessant zijn om meer debat tot stand te brengen rond lokale thema's. Vandaar ook dat we gekozen hebben voor de slagzin: "Uw mening op den bak". We gebruiken een echte bierbak van de Stella om onze speakers corner mogelijk te maken.