Artikels

De stadsmonitor bundelt jaarlijks een heleboel cijfers en gegevens over de leefbaarheid van de 13 Vlaamse centrumsteden. Recent verscheen de stadsmonitor 2006. De Vlaamse kranten onthielden daaruit ondermeer dat de stadsvlucht in die centrumsteden gekeerd is, met uitzondering van Kortrijk en Leuven. Schepen van Wonen Jaak Brepoels verstuurde daarop een communiqué de wereld in met cijfers waaruit moest blijken dat die stadsvlucht weldegelijk ook in Leuven gekeerd zou zijn. Hoe zit dat nu?

In België verkeren 1.369 buurten in moeilijkheden. Vooral in Brussel en Charleroi is de situatie onrustwekkend, met telkens 11.000 betrokken bewoners. Dat blijkt uit de studie ’Dynamische analyse van de buurten in moeilijkheden in de Belgische stadsgewesten’, dat eind vorig jaar werd voorgesteld door federaal minister van Grootstedenbeleid, Christian Dupont.
Ook in Leuven is het niet allemaal rozegeur en maneschijn.

Volgens het rapport kent het stadsgewest Leuven 9 achtergestelde buurten, met een totaal van 5923 inwoners. Dit gaat vooral over buurten in lichte moeilijkheden (4 van de 9) en buurten in gentrificatie (3/9). Gentricatie is een fenomeen waarbij een wat vervallen stadsdeel in enkele jaren tijd verandert in een hippe buurt waar steeds meer trendy mensen wonen of een zaak uitbaten. Het gevolg is vaak dat de huurprijzen zodanig de hoogte in gaan dat de oorspronkelijke bewoners de buurt moeten verlaten.

In Leuven valt in de eerste instantie de noord-zuid structuur op, met in het zuiden de meer welstellende bevolking en in het noorden de eerder kansarme buurten

Het noorden: Gentrificatie

De aanwezigheid van arbeidersbuurten in het Noorden van Leuven wordt vooral verklaard door de aanwezigheid van de industrie rond de Vaart (kanaal Leuven-Mechelen), nu gedomineerd door InBev Belgium N.V., en het feit dat de meerderheid van de sociale woningen hier gebouwd zijn (waarronder het bekende torencomplex van Sint-Maartensdal). Soortgelijke buurten zijn terug te vinden in het centrum van Kessel-Lo ten noordoosten van de stad. Hier heeft men te kampen met leegstand, mobiliteitsproblemen en een toenemend onveiligheidsgevoel.

Recente tendensen tonen echter aan dat heel wat jonge gezinnen en starters op de arbeidsmarkt interesse vertonen in deze arbeidersbuurten. Zij hebben het vermogen een oude woning op de kopen en te renoveren met als gevolg dat de oorspronkelijke bevolking meer en meer verdrongen wordt en zijn toevlucht moet zoeken in sociale woningen.
Hier en daar in de binnenstad treft men ook flats voor studenten aan, die in de praktijk ingenomen worden door kansarme huishouden."

Over het algemeen zorgen de universiteit, het secundair onderwijs en de zetel van de Boerenbond echter voor een groot overwicht van de tertiaire sector in Leuven. Daardoor blijft de achterstelling beperkt en zijn arbeidsmigranten er nagenoeg aanwezig. Hiertegenover staat echter een relatieve oververtegenwoordiging van vluchtelingen en asielzoekers veroorzaakt door het internationale karakter van de studentenbevolking.

Het zuiden: De groene rand van Leuven

In het zuiden spelen het Heverleebos en het Meerdaalwoud dezelfde rol als het Zoniënwoud voor Brussel en lokken reeds lange tijd de Leuvense elite in hun richting tot Oud-Heverlee.
De recente suburbanisatie is echter concentrisch rond de stad verspreid. De gemeenten Rotselaar, Lubbeek, Herend en Bierbee combineren sinds de jaren tachtig hun groen en heuvelend landschap met een goede autosnelwegaansluiting (E40 in het zuiden en A2 in het noorden). Dit trekt een welstellende bevolking aan, die soms evenzeer op Brussel als wel op Leuven gericht is.

Helemaal in het zuiden van het stadsgewest valt een in de Leuvense context laag scorende buurt op, voor al op het vlak van tewerkstelling. Het gaat om een plattelandsbuurt van Oud-Heverlee, aan de rand van het woud, waar een camping met permanente bewoners staat en waarvan de inwoners meestal geen woon- en werkgelegenheid vinden in de stad.

Het volledig onderzoek kan je downloaden op:
www.grootstedenbeleid.be/IUSR/resources/documents/atlas%20defNL.pdf -

Op 8 oktober werd Magda Aelvoet als lijstduwer voor Groen! verkozen in de Leuvense gemeenteraad. Met haar jarenlange ervaring als parlementslid én minister in de federale regering neemt ze zich voor om de Leuvense politiek tijdens de komende zes jaar wat te peperen. "Er is in deze stad een volledig gebrek aan kwaliteitsvolle en vooral tijdige inspraak. Het stadsbestuur legt de bevolking nu en dan wel eens een plan voor, dat met de hulp van studiebureaus van A tot Z werd uitgewerkt. En het enige dat de bevolking dan mag zeggen is "Amen, het weze zo, dank je wel". Burgemeester Louis Tobback mag Leuven dan wel terug op de kaart hebben geplaatst, toch heeft de stad een serieuze achterstand opgelopen, stelt Aelvoet. "Op het vlak van de klimaatuitdaging staan we nergens." Een gesprek met een gedreven politica die zich volop wil bezighouden met de stad waarin ze woont.

Gemeentebestuur beslist over inspraak

De eerste versie van het decreet werd nog door minister Van Grembergen uit de vorige Vlaamse regering voorgesteld. Het Lambermont-akkoord van 2000 had namelijk tot gevolg dat de regelgeving voor gemeenten een gewestbevoegdheid werd.
Enkele van zijn meest besproken ideeën werden geweerd uit latere versies: de rechtstreekse verkiezing van de burgemeester, het invoeren van een vragenhalfuur voor de gemeenteraad, het verbod op het cumuleren van de functies van schepen/burgemeester en parlementslid.