Leuven in 2009

Met enige vertraging melden wij: een rondvraag in toogverband naar hét Leuvense Fenomeen van 2009 bracht op: de culturele opleving in het algemeen met M al hoogtepunt, de eindeloze dans der kranen boven onze hoofden met als toppunt de verbouwing van "de kop", de sluipende overgang naar een IT-omgeving (camera's, wirelles-binnenstad, facebook, gidsen op i-pod, ...). 

Dat waren stuk voor stuk belangrijke fenomenen maar de keuze viel toch anders uit want  rond het Leuvense Fenomeen 2009 ontwaarden we steriel beleid en breed protest, dramatische hoogtepunten en morele tweespalt. Verkozen werd: onze mobiliteit, of zoals Van Dale het uitlegt: onze beweeglijkheid, onze vlugheid. Proficiat!

De criteria voor de keuze van LeuvenCentraal: welk fenomeen zorgde voor het meeste debat, waar was de polarisering het interessantst, waar werd de alledaagse gelatenheid gestoord door een dagelijkse ergernis, en stonden stille verzuchting en protest hand in hand?

Het geheugen erbij roepen?

Breed protest kregen we via de diverse acties van buurten: de comités van Kessel-Lo die naar buiten traden met hun vraag voor een dam op het sluipverkeer, met hun eis voor een fietsersbrug. Er was de manifestatie Wijk voor de Fiets die het Martenlarenplein vol kreeg in steun voor hun fietsmanifest. Er waren zelf georganiseerde buurtverkeertellingen. En in de Geldenaaksebaan in Heverlee lag een ruim ondertekende petitie voor een fietspad in balans met een andere petitie voor doorgaand verkeer in alle richtingen (deze laatste georganiseerd door de middenstand).

Een ingebedde manier om de bewegingen in de straat tijdelijk te veranderen zijn de speelstraten: een groeiend fenomeen met 65 deelnemende straten vorig jaar.

In solo: het lijdzame ongeduld van Karel De Graaff over de verstikking van de Bondgenotenlaan en de overlast van bussen van De Lijn op dit stukje fietsroute.

Ondertussen stuurde het Netwerk Duurzaam Leuven een bus naar Nederland om daar te zien hoe het anders kan, werd het autodelen alsmaar populairder en deelde de KUL 2500 fietsen uit aan haar personeel (melding na een jaar: al 80 exemplaren gestolen).

De balans sloeg door

Crescendo ging het in de zomer toen een vergeten baby stierf in een auto op het industrieterrein in Haasrode. In dezelfde symbolische week schroefde het stadsbestuur de ambities voor haar eerste autoloze zondag zondanig terug, zodat de weerklanken van het protest dagenlang het gespreksonderwerp was en centraal bleef staan in alle persberichten hieromtrent.

In die week hebben er enkele een fatale vergissing begaan: iemand vergat zijn baby, en enkelen vergaten dat mobiliteit erg hoog op de agenda van zijn bewoners staat.

Of om het droog te zeggen: 'uit een bevraging van 967 Leuvenaars net voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2006 bleek dat deze vooral wakker liggen van verkeer en mobiliteit (48 procent), gevolgd door afval en milieu en betaalbaar wonen.'(LC)

Welke bestuurlijke actie rond mobiliteit?

Het bestuur kiest voor structurele ingrepen, ze vermijdt het opentrekken van het mobiliteitsdebat in de breedte: de sector van de stedelijke planning is bij uitstek het terrein van allerlei professionele planners. Deskundigheid op basis van dagelijkse ervaring wordt niet gauw hoog geschat voor het thema, zo blijkt.(lees hier)

Voorbeelden van structurele ingrepen (of aanzetten tot)?

Een nieuw parkeerbeleid wordt nagenoeg geruisloos ingevoerd (er werd één klacht genoteerd), wat niet wijst op een doortastende aanpak (we hoorden de middenstanders niet klagen).

Er zou een proef gedaan worden met het invoeren van rekeningrijden tijdens de eerste maanden van 2010.

Meer straten worden winkelreservaten voor shoppers: geen auto's meer toegelaten en helaas: ook geen fietsers toegelaten: de Tiensestraat maakt zich klaar voor het gekende recept (zie Diestse, Brusselse, Mechelse, Parijs en etc -straat) en wordt binnenkort deels autovrij gemaakt.

Verhelderend idioot

In het kamp van de politieke oppositie scoort ook de Jong VLD met een alvast op het eerste zicht idioot voorstel: ze willen een fietslift voor de Heidebergstraat In Kessel-Lo, een straat die flink bergop gaat jawel. Een fietslift zou zijn: een soort rollende band waarbij de fietser op een metalen plaat kan plaatsnemen om tot boven getakeld te worden.

Hun voorstel zou bedoeld zijn voor de schoolgaande jeugd en de ouderen van dagen en niet voor de verwende liberale achterban die de berg niet opraakt zonder een tweewielaandrijving als absoluut minimum.

Het voorstel werd al even snel afgeschoten door de gemeenteraad als het was voorgesteld. Maar als aanleiding voor een toogpolemiek blijft het aardig geschikt, ook in 2010.

Mijn gratis advies -ik woon boven op de bewuste Heideberg- voor een overwinning van het vervloekte gebergte met een maximale stijging van 9%, geef ik graag prijs. Er zijn twee tactieken:

Eén: je denkt bij jezelf: ik heb alle tijd en niemand iets te bewijzen: dus rijdt je tot waar het moeilijk wordt en gaat een eindje te voet.

Twee: je zet je verstand op nul zodat je de signalen van lijf en been niet ontvangt en je bent boven voor je er erg in hebt.

Serieus

Een dilemma waar menigeen mee worstelt is: neem ik voor deze of gene rit de fiets of de auto?

Snel naar zus, naar de winkel voor zo, naar ....

Het is een soort collectief moreel dilemma dat we wellicht allemaal kennen maar individueel beleven.

Daarom bomen we nog even door op het voorstel van de Jong VLD.

Stel dat het idee van een fietslift op de Heideberg vergezeld zou gaan van volgende manier van uitvoeren: de lift wordt aangedreven met de energie van een windmolentje boven op de berg. En voor het onderhoud wordt een bedrijf uit de sociale economie ingeschakeld.

Is het voorstel dan nog even dom?

Het wordt wellicht interessanter maar nog even idioot: want hoeveel Leuvense heuveltjes moeten dan met een lift uitgerust worden? En is al dat geld en die energie niet op een betere manier te besteden? Enzovoort.

Serieuser

Het niet bezitten van een auto lijkt me in veel opzichten zwaar voordelig, gedaan met de embarras des choix.

Maar wat ik eigenlijk wou zeggen: wanneer komt ons stadsbestuur met een omvattend mobiliteitsplan, ééntje waar haar getalenteerde bevolking van ervaringsdeskundigen aan meeschreef. Moest dat er niet allang zijn?